Onderdeel Hogeschool Leiden

Welkom Onze opleiding Geschiedenis De passie van de euritmisten Verder lezen & kijken Toelatingseisen & inschrijven Contact & Open Dagen

Gia van den Akker

podiumeuritmiste

Berpke van Oers

euritmiedocente

Vincent Harry

euritmiedocent

Djenna Storm

euritmiedocente

Wieger Veerman

euritmietherapeut

Lees of bekijk de andere interviews

In de combinatie van lesgeven en voorstellingen maken heeft Chantal een ‘vruchtbare balans’ gevonden die bij haar past. In een open gesprek vertelt ze hoe dat zo is gelopen.

 

Liefde voor bewegen

Chantal: ‘Ik was altijd graag in beweging. Ik hield van sport en vond het heerlijk om te dansen. Ik heb tot en met mijn 18e jaar op de vrijeschool gezeten, en de euritmie die ik daar kreeg, vond ik meestal heel fijn. Toen al ervoer ik een bepaalde schoonheid in de euritmiegebaren. Ik herinner me dat ik eens als een zwaan moest bewegen, prachtig vond ik dat. Na de vrijeschool heb ik een vormend jaar voor jonge mensen gedaan in Stuttgart, met veel kunst, muziek, spraak, toneel, filosofie en antroposofie. En euritmie. Een intensief en zeker ook vormend jaar, ook omdat ik er intern woonde met een groep jonge mensen uit verschillende landen. Eenmaal terug in Nederland werkte ik een jaar in een glasblazerij en een pottenbakkerij. Heerlijk vond ik dat. Om rond te komen had ik diverse bijbaantjes, zoals werken in de keuken van een restaurant en in de thuiszorg. Intussen had de euritmie in het jaar in Stuttgart wel indruk gemaakt. Net als de spraaklessen overigens. Maar mijn euritmie-ervaringen op de vrijeschool waren uiteindelijk toch het meest bepalend in de keus die ik uiteindelijk heb gemaakt voor dit vak. Ik ben gaan zoeken naar een opleiding, en ben in Dornach uitgekomen. Dornach is het centrum van de antroposofie in Zwitserland. Een plek met een rijk cultureel leven, waar in die tijd doorlopend euritmieoptredens van diverse internationale euritmiegezelschappen waren, en ook nu nog zijn. Iedereen die wat maakt op het gebied van podiumeuritmie komt daar voorbij. Ontzettend leerzaam en inspirerend! De vakken die ik op de opleiding kreeg, waren onder andere: spraak, muziektheorie, tooneuritmie en woordeuritmie. Ik heb een heerlijke tijd gehad in Dornach, waar ik vele uren euritmie oefenend heb doorgebracht.’

 

Het pure bewegen van een kleuter

Chantal was 24 jaar toen ze de opleiding afrondde. Ze werd gevraagd om mee te dansen in de Goetheanum Eurythmie-Bühne, een vast euritmiegezelschap, waardoor haar verblijf in Dornach met drie jaar werd verlengd.

Eenmaal terug in Nederland kon ze als vervangend euritmiedocente gaan werken bij de Werkgroep Kunsten. En kort daarna ook als euritmiejuf aan de vrijeschool in Wageningen, later nog uitgebreid met de vrijeschool in Driebergen. Na verloop van tijd merkte Chantal dat haar voorkeur uitging naar het werken met kleuters. Chantal: ‘Het is zo geheimzinnig om te zien wanneer een kleuter voor het eerst euritmiebewegingen begint na te bootsen. Sommige kinderen kijken en luisteren alleen maar in het begin. En op een goed moment gaat er een handje of een voetje meedoen. Dat is heel spannend. Ik voel me heel erg verbonden met sprookjes, en dat is ook een reden dat ik het zo fijn vind met die kleuters. Ze zijn zo puur en ze staan nog zo open. Daar geniet ik enorm van.’

 

Kunst en heling

‘En omdat lesgeven aan kleuters me goed afgaat, houd ik daarnaast kracht en energie over om me bezig te houden met mijn tweede liefde: de kunsteuritmie. Ik regisseer twee amateurgroepen: Curach in Driebergen en Peronniek in Haarlem. Curach bestaat al tien jaar en het Peronniek-ensemble vijf jaar. We werken meestal aan een sprookje en treden regelmatig op. Met beide groepen hebben we in de loop van de jaren een vast publiek opgebouwd; er komen gemiddeld zo’n 40 tot 80 mensen kijken naar de opvoeringen. Dat vind ik mooi.’

‘Naast de cursussen die toewerken naar een optreden, geef ik ook losse euritmiecursussen. Ik zorg dan voor een gevarieerd aanbod. We doen iets met klassieke muziek en iets moderns. Ik ben altijd ongelooflijk ontroerd als ik zie welke ontwikkelingen mensen uit mijn groepen doormaken. Doordat ik langer met dezelfde mensen werk, merk ik dat euritmie écht een helende kracht in zich draagt. Cursisten die zich in eerste instantie soms een beetje houterig of schokkerig bewegen, kunnen aan het einde van een euritmieles veel zachter en stromender in hun bewegingen worden. En ook stiller.’

Door euritmie leer je terwijl je beweegt. Euritmie traint je waarnemingsvermogen en daardoor word je in de loop van de tijd gevoeliger. Euritmie kan ook confronterend zijn, bijvoorbeeld als iets in jou niet in beweging wil komen. Euritmie laat je dingen ervaren vanuit beweging.

Als kind wilde Chantal Heijdeman (46) kok worden. ‘Lekker koken voor mensen en het gezellig maken.’ Daarover droomde ze in haar jeugd. Eenmaal volwassen pakte haar beroepsleven nogal anders uit, want ze werd euritmist. In plaats van dat ze smaakvolle gerechten bereidt voor gasten, ‘componeert’ ze nu kleurrijke euritmievoorstellingen met amateurs en geeft ze euritmielessen aan kleuters.

Een interview met Chantal Heijdeman

Eigen beweging

Om haar kunstzinnige euritmieactiviteiten een duidelijk platform te geven richtte Chantal zo’n tien jaar geleden de stichting Uit Eigen Beweging op. Met deze stichting creëerde ze een basis van waaruit ze datgene kan doen wat ze heel graag wil: het maken van euritmievoorstellingen met groepen. Op de vraag waarom ze haar stichting Uit Eigen Beweging heeft genoemd, reflecteert Chantal: ‘Ik probeer te leven vanuit een luisterende houding naar wat ik van binnen aan richting en beweging voel. Die verbinding met mijn innerlijke ‘drive’ probeer ik ook in mijn euritmiechoreografieën tot uitdrukking te laten komen. Vandaar de naam.’

Om zichzelf verder te ontwikkelen op kunstzinnig gebied volgde Chantal recentelijk de masteropleiding Kunst aan de Alanus Hochschule nabij Bonn. ‘Ik heb mijn diploma net binnen!’ voegt ze stralend toe. ‘Deze opleiding bood mij een prachtig vervolg op mijn eerdere opleiding in Dornach. Negen duidelijke modules die verschillende thema’s behandelen. Zoals een module over hoe je een euritmiesolo maakt en hoe je die uitvoert. Een soortgelijke module over het werken met ensembles en een regiemodule. Ik was tot nu toe iemand die vooral in ensembleverband optrad. Als afstudeervak aan deze masteropleiding heb ik voor het eerst een soloprogramma gemaakt, waarmee ik de afgelopen maanden in verschillende Nederlandse theaters heb opgetreden.*) Dat was een geweldig leerzame en inspirerende ervaring voor me, die ook weer nieuwe deuren opent. Ik wil heel graag doorgaan met het maken van voorstellingen. Ik zou bijvoorbeeld nog graag eens een kindermusical willen maken. Ik zou het ook fijn vinden om mijn ervaringen door te geven aan studenten.’

 

Holistische opleiding

Op de vraag of er voorwaarden of gewenste eigenschappen zijn voor studenten die overwegen de euritmieacademie te doen, zegt Chantal: ‘Ik denk dat de euritmieopleiding goed past bij mensen die een sterke behoefte hebben aan bewegen en er vreugde aan beleven. Bijvoorbeeld mensen die niet stil kunnen zitten. Euritmie laat je dingen ervaren vanuit beweging. Je wordt als hele mens aangesproken in je bewegingen en in je gevoel. Pas in tweede instantie ga je er dan over nadenken. En juist die weg, die omgekeerd is aan veel andere studies, geeft het bezig zijn met euritmie voor mij zo’n diepgang. Euritmie kan ook confronterend zijn, bijvoorbeeld als iets in jou niet in beweging wil komen. Dan merk je dat in je bewegingen en je merkt het tegelijkertijd in je ziel. Euritmie kan dus dingen wakker maken. Daarnaast is ze, omdat je in je studie zoveel met elkaar samenwerkt, ook een enorme sociale kunst. Je studiegenoten zijn heel belangrijk, want je creëert veel dingen samen. Je komt elkaar tot-in-de-vezels tegen en dat maakt het ook intensief. Euritmie traint je waarnemingsvermogen. Daardoor word je in de loop van de tijd gevoeliger, en dat kan soms lastig zijn. Hoe je daarmee omgaat, dat is ook een werkveld waarmee je je bezighoudt als je euritmie studeert. In de opleiding leer je veel over muziek en over taal, zoals poëzie. Door ‘aan den lijve’ te ervaren welke muziek en welk gedicht je raakt, of juist niet, leer je tegelijkertijd jezelf beter kennen. Wat mij heeft aangesproken in de beide euritmieopleidingen is het holistische mensbeeld van waaruit gewerkt wordt, namelijk dat een mens niet alleen bestaat uit een fysiek lichaam, maar dat hij daarnaast beschikt over een energielichaam, een gevoelslichaam en een geestelijke persoonlijke kern. Dit mensbeeld heeft mijn blikrichting verruimd en mijn leven verrijkt.’

 

Interview: Petra Essink

Fotografie: Hapé Smeele

Ishtar

Chantal maakte als masterpiece voor de masteropleiding aan de Alanus Hochschule een solo-euritmievoorstelling met de naam ‘Ishtar, Euritmie in Dialoog’. Het programma is een weerslag van ontmoetingen en inspirerende werkprocessen rond twee verhalen uit het leven van de godin Ishtar uit de Perzische cultuur. De teksten zijn vertaald uit het spijkerschrift. Voor informatie over deze en andere voorstellingen van Chantal Heijdeman, kijk op: www.uiteigenbeweging.nl.